Wat is een zorgplan?
Een zorgplan is een formeel document waarin de afspraken tussen cliënt en zorgverlener staan: welke problemen of zorgvragen er zijn, welke doelen we daarop stellen en welke acties we doen. Het is de basis voor verantwoorde, meetbare zorg en wettelijk verplicht in de wijkverpleging, V&V en gehandicaptenzorg.
De insteek is overwegend medisch-verpleegkundig: "Wat mankeert u en wat doen we eraan?" In de wijkverpleging wordt het meestal opgesteld volgens het Omaha System. In de ziekenhuiszorg en het mbo/hbo-onderwijs zie je vaak Gordon met PES.
Wat is een zorgleefplan?
Het zorgleefplan (ActiZ-model) wordt vooral in de ouderenzorg gebruikt. Het vertrekpunt is breder en warmer: "Hoe wilt u uw leven leiden — en hoe kunnen wij dat ondersteunen?" Niet de aandoening staat centraal, maar de persoon, het levensverhaal en het welbevinden.
Het is opgebouwd rond vier domeinen:
- Lichamelijk welbevinden — gezondheid, voeding, verzorging.
- Mentaal welbevinden — autonomie, veiligheid, stemming.
- Wonen & leven — woonomgeving, daginvulling, huishouden.
- Participatie — sociale contacten, zingeving, meedoen.
De toon is in ik/wij-vorm: "Ik vind het belangrijk om… We spreken samen af…" Dat past bij Shared Decision Making — beslissen mét de cliënt in plaats van óver de cliënt.
De overeenkomst
- Beide zijn een formeel, getekend document tussen cliënt en zorgaanbieder.
- Beide bevatten doelen, afspraken en acties die regelmatig geëvalueerd worden.
- Beide zijn een levend document: bij verandering pas je het aan.
- Beide vragen om betrokkenheid van de cliënt (en bij voorkeur het netwerk).
Het verschil in één oogopslag
| Zorgplan (Omaha / Gordon) | Zorgleefplan (ActiZ) | |
|---|---|---|
| Vertrekpunt | Probleem / diagnose | Levensverhaal & wensen |
| Toon | Klinisch, derde persoon | Warm, ik/wij-vorm |
| Structuur | Domeinen + aandachtsgebieden + KAP | 4 domeinen van welbevinden |
| Veelal gebruikt in | Wijkverpleging, ziekenhuis, onderwijs | Verpleeghuis & ouderenzorg |
| Sterk in | Meetbaarheid & overdracht | Persoonsgerichtheid & welzijn |
Welke kies ik in de generator?
In de Zorgplan Generator kies je bovenaan je methodiek. Werk je in de wijk en lever je aan in een ECD als ONS, Pluriform of Puur? Kies Omaha. Werk je in een verpleeghuis of richt je je op welbevinden? Kies Zorgleefplan (ActiZ). Studeer of werk je in een ziekenhuis met PES-verpleegdiagnoses? Kies Gordon/PES.